tier 01Art. 99Geldend
Verboden AI-praktijken
De categorie met het hoogste plafond — voor AI-inzet die de verordening volledig verbiedt, zoals manipulatie of social scoring.
€35 mln / 7%
kennisbank — boetes & handhaving
Wat er op het spel staat
De bedragen zijn fors — tot in de tientallen miljoenen. Maar het echte verhaal is genuanceerder dan de koppen: per juli 2026 is er nog geen enkele boete opgelegd, en over 'eerste boetes' doet flink wat nepnieuws de ronde.
Laatst geverifieerd:
01 — de boetestaffel
Drie categorieën, één staffel
Artikel 99 kent een gelaagde boetestructuur. Hoe zwaarder de overtreding, hoe hoger het plafond. Telkens geldt het hoogste van twee: een vast bedrag óf een percentage van de wereldwijde jaaromzet.
tier 02Art. 99Geldend
Overige hoog-risicoverplichtingen
Voor tekortkomingen in documentatie, conformiteitsbeoordeling, menselijk toezicht en kwaliteitsmanagement.
€15 mln / 3%
tier 03Art. 99Geldend
Misleidende informatie aan toezichthouders
Voor onjuiste, onvolledige of misleidende opgave aan toezichthouders of aangemelde instanties.
€7,5 mln / 1%
Mkb en start-ups: het láágste bedrag telt
Voor mkb en start-ups geldt per boetecategorie het láágste van de twee bedragen (vast bedrag of omzetpercentage) als plafond — bij grote ondernemingen juist het hoogste.
Geldend
GPAI-modellen: alleen de Commissie, pas vanaf augustus 2026
De Europese Commissie (het AI Office) kan pas vanaf 2 augustus 2026 boetes opleggen aan aanbieders van general-purpose AI-modellen — een jaar na ingang van de GPAI-verplichtingen.
Welke verplichtingen achter deze categorieën zitten, lees je bij de verplichtingen; wie in Nederland waarop toeziet, staat bij het toezicht.
02 — de werkelijke stand
Nul bevestigde boetes — nog
De plafonds zijn hoog, maar in de praktijk is er nog niets uitgedeeld. Dat betekent níét dat er geen risico is: nog geen boetes is iets anders dan geen handhaving. De eerste formele acties worden in de loop van 2026 verwacht.
0
bevestigde AI Act-boetes in de EU
Per 17 juli 2026 is er geen enkel bevestigd geval van een opgelegde AI Act-boete — niet in de EU en niet in Nederland. Berichten over 'eerste boetes' met concrete bedragen en bedrijfsnamen bleken bij verificatie afkomstig van contentfarms met onderling tegenstrijdige cijfers.
De Autoriteit Persoonsgegevens verwacht dat de eerste formele handhavingsacties in de loop van 2026 volgen, te beginnen bij verboden AI-praktijken of het veronachtzamen van de AI-geletterdheidsplicht. Dat is een verwachting, geen aangekondigde zaak.
Verwacht
03 — de nepnieuws-check
Gelezen dat de eerste boetes zijn uitgedeeld?
Er circuleren zeer concrete verhalen over 'eerste AI Act-boetes', compleet met bedragen en bedrijfsnamen. Bij verificatie bleken die telkens afkomstig van contentfarms — sites zonder redactie of bronvermelding, die voor dezelfde 'boete' onderling tegenstrijdige bedragen noemen. Een klassiek patroon van ongefundeerde, vaak AI-gegenereerde content.
Staat het bij een primaire bron?
Een echte AI Act-boete duikt op bij de bron: een persbericht van de Europese Commissie, een nationale toezichthouder, of een gerenommeerd persbureau. Staat het alleen op een obscure blog? Wees op je hoede.
Noemt iedereen hetzelfde bedrag?
Bij verzonnen verhalen circuleren voor 'dezelfde' boete opeens heel verschillende bedragen op verschillende sites. Eén echte boete heeft één bedrag. Tegenstrijdige cijfers zijn een sterk alarmsignaal.
Bestaat het beboete bedrijf echt?
Zoek het beboete bedrijf op. Bestaat het aantoonbaar, met een vindbare vestiging en historie? Bij nepnieuws blijken de namen vaak niet te herleiden tot een echt bestaande onderneming.
De nuchtere conclusie: volgens legitieme bronnen is er per 17 juli 2026 nog geen AI Act-boete opgelegd. Behandel elke claim over 'eerste boetes' met scepsis totdat een primaire bron het bevestigt.
04 — veelgestelde vragen
Boetes, kort beantwoord
De drie vragen die het vaakst terugkomen over de AI Act-boetes.
Hoe hoog zijn de boetes onder de AI Act?
De verordening kent drie categorieën. Verboden AI-praktijken kunnen tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde jaaromzet kosten — het hoogste van de twee. Overige hoog-risicoverplichtingen gaan tot 15 miljoen euro of 3%, en misleidende informatie aan toezichthouders tot 7,5 miljoen euro of 1%. Voor mkb en start-ups geldt juist het laagste bedrag per categorie.
Zijn er al AI Act-boetes uitgedeeld?
Nee. Per 17 juli 2026 is er geen enkel bevestigd geval van een opgelegde AI Act-boete, niet in de EU en niet in Nederland. Verhalen over 'eerste boetes' met concrete bedragen en bedrijfsnamen bleken bij verificatie afkomstig van contentfarms die onderling tegenstrijdige cijfers noemen. De Autoriteit Persoonsgegevens verwacht de eerste formele acties in de loop van 2026.
Wie kan boetes opleggen?
Voor de meeste overtredingen zijn de nationale markttoezichthouders bevoegd; in Nederland wordt dat een stelsel van sectorale toezichthouders met de AP en RDI in een coördinerende rol. Voor aanbieders van general-purpose AI-modellen is uitsluitend de Europese Commissie via het AI Office bevoegd, en die kan pas vanaf 2 augustus 2026 daadwerkelijk boetes opleggen.
Liever nooit in dit hoofdstuk belanden?
In een QuickScan brengen we in twee weken in kaart welke verplichtingen op jou van toepassing zijn en waar de risico's zitten — zodat je ze wegneemt vóórdat een toezichthouder aanklopt.